Geen gebied in Duitsland is zo verbonden met heksen als de Harz. Overal kom je ze tegen: als pop in de souvenirwinkel, als beeld op een rots, als naam van een wandelroute. Dat is geen toeval. De Harz heeft eeuwenoude sagen over heksen, duivels en betoverde prinsessen, en een van de beroemdste toneelstukken uit de wereldliteratuur speelt zich er deels af. Eind oktober, als de mist door de dalen trekt, zijn die verhalen extra sfeervol. Hier zijn de plekken waar je de folklore van de Harz het best beleeft.
De Brocken: de Blocksberg van de heksen
Volgens de legende komen de heksen in de nacht van 30 april op 1 mei samen op de Brocken, die in de sagen ook Blocksberg heet. Daar vieren ze met de duivel de Walpurgisnacht. Johann Wolfgang von Goethe verwerkte dit verhaal in zijn toneelstuk Faust, waarin de hoofdpersoon de Walpurgisnacht op de Brocken meemaakt.
Op de top van de Brocken is het vaak mistig en winderig, wat de sfeer van de verhalen goed laat voelen. Bij bijzondere lichtomstandigheden kun je er de Brockengeest zien: je eigen schaduw die groot en omringd door een lichtkrans op de wolken wordt geprojecteerd. Dat natuurverschijnsel heeft vroeger zeker bijgedragen aan de mythes.
De Hexentanzplatz bij Thale
Boven het Bodetal bij Thale ligt de Hexentanzplatz, een rotsplateau waar volgens de overlevering de heksen dansten voordat ze naar de Brocken vlogen. Waarschijnlijk was het in de oudheid een cultusplaats. Tegenwoordig vind je er beelden van heksen en duivels, de Walpurgishalle met schilderijen over de sagen en Faust, en een openluchttheater in de rotsen.
Je komt er met de auto of met de kabelbaan vanuit Thale. Het uitzicht over het Bodetal is spectaculair, zeker in de herfst als de bossen op de hellingen kleuren.
De Rosstrappe en de sage van Brunhilde
Tegenover de Hexentanzplatz, aan de andere kant van het dal, ligt de Rosstrappe. Volgens de sage vluchtte hier een prinses te paard voor een reus die met haar wilde trouwen. Het paard sprong over het diepe dal naar de overkant en liet bij de landing een hoefafdruk achter in de rots. Die afdruk kun je nog altijd zien. De reus viel in het dal en zou nu als een zwarte hond de kroon bewaken die de prinses verloor.
De Teufelsmauer
Tussen Blankenburg en Ballenstedt loopt de Teufelsmauer, een lange rij grillige zandsteenrotsen. Volgens de sage bouwde de duivel deze muur om zijn deel van de wereld af te bakenen. Het is een prachtige plek om te wandelen, met bizarre rotsvormen en weidse uitzichten over het Harzvoorland.
Schierke en de heksenwinkels
Het dorp Schierke, aan de voet van de Brocken, draagt het heksenthema met trots. Je vindt er souvenirwinkels vol heksenpoppen en kruidenlikeuren. De bekendste is de Schierker Feuerstein, een kruidenbitter die al sinds het begin van de twintigste eeuw in het dorp wordt gemaakt.
Halloween of Walpurgis?
Halloween wordt in Duitsland wel gevierd, maar het grote heksenfeest van de Harz is de Walpurgisnacht op 30 april. Dan zijn er in veel dorpen feesten, optochten en vreugdevuren. Eind oktober is het rustiger, maar de herfst geeft de verhalen een passende sfeer. De mist in de dalen, de kale rotsen en de vroege schemering maken een wandeling langs deze plekken extra spannend.
Tips voor je bezoek
- Combineer Thale en de Teufelsmauer. Ze liggen dicht bij elkaar en vormen samen een mooie dagtocht.
- Kijk naar de openingstijden. De kabelbaan en sommige attracties in Thale hebben in het najaar beperkte tijden.
- Neem warme kleding mee. Op de rotsplateaus waait het vaak flink.
Zo ontdek je de Harz niet alleen als natuurgebied, maar ook als land van sagen en legendes.
